Sáo 6 lỗ - Cách cầm sáo và vị trí ngón tay trên các lỗ bấm

Đăng lúc: Thứ ba - 13/10/2015 04:41 - Người đăng bài viết: thyanhadmin
Liên hệ:0919.855366

Liên hệ:0919.855366

Sáo 6 lỗ - Cách cầm sáo và vị trí ngón tay trên các lỗ bấm
Sáo 6 lỗ - Cách cầm sáo và vị trí ngón tay trên các lỗ bấm




Bài viết hướng dẫn này được mình tổng hợp từ rất nhiều nguồn khác nhau. Các bài viết hướng dẫn rất cụ thể cách cầm sáo và thế bấm các ngón tay trên các lỗ bấm mở cao độ trên sáo trúc ngang. Thế bấm dành cho tay phải, tay trái thì các bạn làm ngược lại nhé.!

Để đỡ được cây sáo vững vàng trong tập luyện cũng như biểu diễn, ta cần đặt tay vào đúng các điểm tỳ, tựa trên thân sáo như sau:

Bàn tay trái cầm sáo:


Dùng đốt thứ nhất ngón trỏ (sát lòng bàn tay) tỳ vào phía ngoài thân ống sáo kề lỗ bấm số VI (điểm tỳ 1 trong ảnh ).

Đặt đốt thứ hai (đầu ngón tay cái) vào cạnh thân sáo phía trong gần giữa khoảng cách hai lỗ bấm số IV và số V (điểm tì 2).

Đốt thứ 3 (đầu ngón út) đặt vào chân ống sáo phía ngoài, gần giữa khoảng cách hai lỗ bấm sô III và số IV (điểm tì 3)

Bàn tay phải cầm sáo:

Đặt đốt thứ 2 (đầu ngón tay cái) nằm đỡ phía dưới ống sáo gần giữa khoảng cách 2 lỗ bấm số I và số II. (điểm tì 4).

Đốt thứ 3 (đầu ngón út) đặt vào thân ống sáo phía trong gần giữa khoảng cách từ lỗ bấm số 1 tới lỗ định âm của sáo (điểm tì 5).

Điểm tỳ cuối:

Vành ngoài môi dưới (trên cằm) tỳ sát (tiếp xúc) với miệng lỗ thổi phía tỷong của sáo (điểm tì 6).

Những ngón tay bấm trên huyệt phát âm phải nằm song song với nhau để dễ dàng khi vuốt, láy

Phương pháp tập lưỡi kép khi thổi sáo trúc 6 lỗ
1.Lưuý:
Thứ nhất: các bạn đã tập thành thục lưỡi đơn.
Thứ hai: ngón của bạn đã khá nhanh.
Thứ ba: phải có sự kiên nhẫn cao, tập từ dễ đến khó, từ chậm đến nhanh. Nên tập nhuần nhuyễn các bài tập lưỡi kép trước khi bước vào các tác phẩm. Vì sự nôn nóng dễ dẫn đến sai lầm trong việc tập lưỡi kép, khi các bạn đã đánh lưỡi kép sai rồi, thành thói quen rồi thì việc sửa lưỡi lại cho đúng còn mất thời gian hơn nhiều so với tập đúng ngay từ đầu.
Các bạn cũng đừng đặt ra cho mình một khoảng thời gian nào là phải luyện xong lưỡi kép, như vậy sẽ tạo áp lực về tâm lý cho bạn bởi tập đánh lưỡi kép cần sự thoải mái về tâm lý và thả lỏng về cơ thể.
2.Phươngpháp:
Đánh lưỡi kép là trình bày những chùm kép bằng cách đánh lưỡi vào tất cả các note thường là nhanh hoặc rất nhanh với yêu cầu các note phát ra phải rõ ràng.
Trước tiên các bạn phải tập đọc lưỡi kép trước khi bắt tay tập trên sáo. Một số tài liệu có ghi phương pháp đọc lưỡi kép phải phát âm chữ: Tốc cô tốc cô tốc cô……hoặc tắc ka tắc ka tắc ka……tôi nghĩ là chưa chính xác vì khi phát âm chữ “tốc” không cùng dấu với chữ “cô” và chữ “tắc” không có cùng dấu với  chữ “ka”. Trên thực tế chữ ‘tốc” khi ta phát âm lưỡi sẽ bật mạnh và khi ta phát âm chữ “cô” lưỡi sẽ cử động nhẹ hơn. Vì thế những bạn theo phương pháp này khi đã tập thành công lưỡi kép vẫn còn bị một khiếm khuyết. Đó là lúc trình bày một chùm kép gồm những note có cao độ khác nhau thì không sao. Nhưng khi trình bày một chùm kép gồm bốn note “Đô” chẳng hạn thì những note “Đô” này được phát ra với cao độ không bằng nhau, note “Đô” nào rơi vào chữ  “Tốc” sẽ có cao độ cao hơn những note “Đô” rơi vào chữ “cô”.
Có 3 cách đánh lưỡi kép dành cho 3 âm vực: Thấp-Trung-Cao
Âm hình thứ nhất: chùm 4 kép.
-Thấp:
tu ku tu ku - tu ku tu ku
-Trung:
ta ka ta ka - ta ka ta ka
-Cao:
ti ki ti ki - ti ki ti ki ti ki
Âm hình thứ hai: một note đơn và hai note kép
-Thấp:
tu tu ku - tu tu ku ...
-Trung:
ta ta ka - ta ta ka ...
-Cao:
ti ti ki - ti ti ki ...
3.Luyệntập:
-Khi đã đọc nhuần nhuyễn hai loại âm hình trên với tốc độ nhanh, các bạn có thể bắt đầu chuyển sang tập với cây sáo. Các bạn có thể tham khảo các bài tập đánh lưỡi kép trong cuốn dạy thổi sáo của Đức Tuỳ hay Hồng Thái có bán ở các nhà sách.
-Các bạn cần tập từ chậm đến nhanh để các ngón tay có thể đáp ứng kịp với lưỡi.
Đối với những đoạn chạy dài hơi, ví dụ như trong bài “Anh vẫn hành quân” hay “Cùng hành quân giữa mùa xuân”…các bạn cũng cần tập từ chậm đến nhanh, chia nhỏ đoạn chạy kép đó ra để tập sau đó mới ráp lại thành một khúc chạy hoàn chỉnh. Một mẹo nhỏ là các bạn học thuộc lòng đoạn chạy kép đó rồi bắt đầu tập trên sáo mà không cần nhìn sách, lúc đó tư tưởng sẽ không bị phân tán, mà chỉ để ý đến ngón tay. Như vậy đoạn chạy kép sẽ luyện nhanh hơn.
-Cách giữ nhịp khi đánh lưỡi kép:
Trong khi đánh lưỡi kép các bạn chỉ nên đập 1 nhịp ở đầu mỗi ô nhịp lúc đã tăng tốc độ lên cực nhanh thì hai ô nhịp mới đập một nhịp; như vậy thì nhịp của bài mới được giữ ổn định. 
Chúc các bạn thành công.
Chuyền hơi là một kỹ thuật cho phép những người sử dụng nhạc cụ hơi chơi một "hơi" dài bằng cách hít vào bằng mũi và dùng má tạo ra "âm thanh" trong khi giữ luồng khí lưu thông trong nhạc cụ. Kỹ thuật này gồm bốn bước:

1.Phồng má khi hơi bắt đầu yếu

2. Cơ má đẩy hơi vào nhạc cụ để tiếp nối âm thanh, trong khi mũi hít làn hơi mới vào.

3. Khi hơi má đã gần hết và phổi đã chứa đầy hơi (được hít vào từ mũi), đóng vòm miệng lại để tiếp tục đẩy hơi từ phổi lên dùng.

4.Đưa má về hình dạng và vị trí bình thường
 
Quá trình "chuyển" từ hơi phổi sang hơi má và ngược lại là yếu tố duy nhất giúp nhiều người chuyền hơi thành công. Có nhiều cách hướng dẫn "cảm giác" này. Sau đây là một cách hướng dẫn tập kỹ thuật này và vài bài tập tôi thấy rất hiệu dụng. Cũng như bất kỳ kỹ thuật mới nào, bạn phải tập chuyền hơi mỗi ngày mới thành công được.
Ngoài ra, bạn nhất thiết phải tập với nhạc cụ càng sớm càng tốt. Các bài tập cũng quan trọng, nhưng không ích gì nếu người tập không làm được trên nhạc cụ.
Khởi đầu ta tập bằng 8 bước sau:

1. Thở bình thường trong khi phồng má. Điều này sẽ giúp bạn "cảm nhận" được việc hít thở với gò má căng phồng
2. Tiếp tục phùng má và tạo một kẽ hở nhỏ giữa hai môi, để hơi thoát ra từ môi trong khi hít thở bình thường bằng mũi. Điều khiển cơ má để giữ làn hơi trong vòng ba, bốn giây.
3. Làm lại bước hai nhưng lần này thổi vào một ống hút đặt trong ly nước. Làn hơi phải đủ mạnh để tạo ra bong bóng trong nước. Nên tập bước này nhiều lần cho tới khi việc này trở nên tự nhiên.
4. Trong khi đẩy khí từ má, hít một hơi nhanh và sâu qua mũi. Trong khi má vẫn còn hơi căng, bắt đầu đẩy hết khí từ phổi ra miệng. Cố giữ dòng hơi và bọt nước càng đều và vững càng tốt. Lặp lại nhiều lần.
5. Lặp lại bước 4 nhưng lần này đừng đẩy hết khí từ phổi. Khi phổi sắp cạn hơi, phùng má hít một hơi nhanh và sâu qua đường mũi. Sau khi đã hít được một lượng hơi nhỏ, đóng vòm miệng và "chuyển về" dùng khí từ phổi tiếp. Lặp lại nhiều lần. Đây là quy trình chính của việc chuyền hơi.
6. Chỉ đặt phần đầu thổi (kèn) vào miệng. Tập thổi một nốt cho đều trong khi hoán đổi giữa cách thở bình thường và thở với gò má căng phồng. Người tập sẽ thấy cần phải giữ cho khóe miệng và môi trên chắc (chú thích của người dịch: có lẽ chỉ có ích cho kèn).
7. Tập lại bước bốn và năm với nhạc cụ trong miệng. Người tập chắc sẽ tạo tiếng rít chút xíu khi mới thử. Và có thể sẽ thấy âm thanh phập phù trong khi đổi qua lại giữa dùng hơi trong má và hơi trong phổi. Chuyện này cũng bình thường. Những bài tập sau sẽ giúp bạn giữ âm thanh đều hơn.
8. Sử dụng với toàn bộ nhạc cụ. Nhớ là phải tập với nhạc cụ hoàn chỉnh càng sớm càng tốt. Người tập không nên quá chú ý tới chất lượng âm thanh, mà hãy làm sao để tạo ra một âm thanh khả dĩ là được rồi.
(Chú thích của người dịch: đối với sáo có lẽ bước 6 là để mình thổi sáo với gò má bình thường và gò má phùng ra. Bước 7 và 8 gộp lại làm một.)
Bài tập sau (xem hình bản nhạc) tỏ ra rất có ích trong việc học chuyền hơi. Hãy nhớ rằng tập kỹ thuật này mất khá nhiều thời gian. Hầu hết các nhạc công đều mất vài tháng luyện tập trước khi có thể biểu diễn được.
(Chú thích của người dịch: đoạn sau liên quan tới kèn nhiều hơn nên tôi chỉ lược dịch những phần chung chung)

Âm thanh phập phù khó bị phát hiện hơn nếu bạn thở trong lúc chuyển nốt. Xem thêm bài tập 1-3 (hình bản nhạc). Người tập nên tự đặt ra

 

Từ khóa:

vị trí, ngón tay

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc